أَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً [ احزاب / 33 ] ، پيامبر ( ص ) مىفرمود : اهل بيت محمّد ( ص ) ، على و فاطمه و حسن و حسين هستند « 1 » . همچنين در تبليغ آيهء إِنْ تَتُوبا إِلَى اللَّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُكُما [ تحريم / 4 ] بيان مىفرمود كه آن دو زوجهء پيامبر ، امّ المؤمنين حفصه و امّ المؤمنين عايشه‌اند « 2 » . در تعليم اين قسم آيات ، پيامبر ( ص ) همراه با تعليم معنى ، تعليم عمل مىفرمود . و چنان بوده است آنگاه كه مثلا آيه كريمهء أَقِمِ الصَّلاةَ لِدُلُوكِ الشَّمْسِ . . . [ اسراء / 78 ] نازل شد ، كيفيت نمازهاى پنج‌گانه و اذكار آنها را تعليم مىفرمود در آن آيه كه مىفرمايد : فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَ أَيْدِيَكُمْ . . . [ مائده / 6 ] به‌طور عملى تعليم مىداد كه نحوهء وضو گرفتن چگونه است و با چه آبى بايد باشد . در تمام اين موارد ، آنچه كه پيامبر ( ص ) به صحابه تعليم مىفرمود ، هر يك از صحابه كه نويسنده بود ، آيه قرآن را با تفسيرى كه از پيامبر ( ص ) شنيده بود مىنوشت . بنابراين ، همهء نويسندگان صحابه ، همهء قرآن را نوشته بودند با تفسير هر آيه‌اى كه خود ، از پيامبر ( ص ) شنيده بودند ، البتّه در قرآن‌هاى تك‌تك نويسندگان صحابه ، تفسير همهء آيات نوشته نبود ، ولى آن قرآنى كه در خانهء پيامبر ( ص ) بود اين‌چنين بود ، يعنى متن كامل قرآن با تفسير كامل همهء آيات ، همراه بود . توضيح اينكه ، آنچه از قرآن

--> ( 1 ) . مستدرك الصحيحين 3 / 147 ؛ صحيح مسلم 7 / 130 ؛ سنن بيهقى 2 / 149 ؛ تفسير طبرى و الدرّ المنثور سيوطى ، ذيل آيهء 33 احزاب ؛ تفسير زمخشرى و رازى ذيل آيهء مباهله ؛ اسد الغابه 2 / 20 . ( 2 ) . صحيح بخارى ، كتاب التفسير 3 / 137 - 138 ؛ صحيح مسلم ، كتاب الطلاق 2 / 1108 و 1111 .